<\/p>\n
Illustrated by Liubov Miau<\/span><\/em><\/p>\n \u2014 Babciu,\u00a0 czy masz co\u015b przeciwko, je\u015bli napisz\u0119 o Tobie kr\u00f3tki tekst?-\u00a0 pytam staruszk\u0119 podczas pierwszej rozmowy po d\u0142ugiej czterodniowej przerwie. Dzielnica w Charkowie gdzie mieszkaj\u0105 dziadkowie, nie mia\u0142a pr\u0105du przez co nie byli w stanie na\u0142adowa\u0107 telefon. Przez ca\u0142y czas nie wiedzieli\u015bmy, gdzie s\u0105 i czy wszystko w porz\u0105dku.<\/span><\/p>\n \u2014 No napisz, tylko nie pisz, \u017ce tu wszystko jest w porz\u0105dku. Powiedz\u00a0 tak: starzy dziadkowie siedzieli przez cztery dni bez \u015bwiat\u0142a, bez informacji. Telewizja i radio nie dzia\u0142a\u0142y. \u017byli przy \u015bwiecach.<\/span><\/p><\/blockquote>\n Pisz\u0119: tam nie jest dobrze.<\/span><\/p>\n Moja babcia A\u0142\u0142a ma 84 lata, pochodzi z \u0141uga\u0144ska, a dziadek Tolia, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w Sumach – 89 lat. W dzieci\u0144stwie s\u0142yszeli d\u017awi\u0119ki pocisk\u00f3w II wojny \u015bwiatowej, teraz maj\u0105 okazj\u0119 do\u015bwiadcza\u0107 ha\u0142asu rakiet rosyjskich okupant\u00f3w. Babcia opowiada, \u017ce w r\u00f3\u017cnym stanie widzia\u0142a Chark\u00f3w, do kt\u00f3rego przeprowadzi\u0142a si\u0119 w 1959 roku, ale teraz, patrz\u0105c na zdj\u0119cia zrujnowanego miasta, rozp\u0142aka\u0142a si\u0119.<\/span><\/p>\n Staruszkowie nie schodz\u0105 do schronu, bo boj\u0105 si\u0119 \u017ce nie zd\u0105\u017c\u0105 dobiec, wi\u0119c podczas ostrza\u0142u wychodz\u0105 na korytarz. Nie mog\u0105 d\u0142ugo w nim siedzie\u0107, bo miejsca jest ma\u0142o i sto\u0142ki s\u0105 niewygodne \u2014 bol\u0105 ich nogi i plecy. Okna mieszkania, wychodz\u0105ce na trzy strony, wci\u0105\u017c nie s\u0105 zapiecz\u0119towane \u2014 babcia uwa\u017ca, \u017ce to w\u0142a\u015bnie takie okna wr\u00f3g ma na celu atakowa\u0107 i dlatego odmawia zapiecz\u0119towania szyby. Staraj\u0105 si\u0119 nie wychodzi\u0107 na zewn\u0105trz, cho\u0107 w ostatnim dniu zimy postanowili zaryzykowa\u0107.<\/span><\/p>\n \u201eD\u0142ugo nie wychodzili\u015bmy, bo wszystko brz\u0119cza\u0142o i brz\u0119cza\u0142o. A potem my\u015bl\u0119: dobra, chod\u017amy. Po pierwsze musimy troch\u0119 pospacerowa\u0107, a po drugie mo\u017ce uda si\u0119 kupi\u0107 jakie\u015b warzywa. Wychodzimy, a s\u0105siad na dole m\u00f3wi: \u201eGdzie idziecie? Nie wolno\u201d. Odpowiedzia\u0142am: \u201eNic, \u017bora. Teraz wyniesiemy \u015bmieci i zobaczymy\u201d. Wynie\u015bli\u015bmy, wszystko by\u0142o cicho, wi\u0119c poszli\u015bmy do sklepu – zamkni\u0119te, przed nim kolejka. Bazar te\u017c pusty, wi\u0119c wr\u00f3cili\u015bmy do domu. Po powrocie dowiedzieli\u015bmy si\u0119 \u017ce dwie rakiety utkwi\u0142y w ziemi niedaleko rynku, na kt\u00f3rym byli\u015bmy – nie wybuch\u0142y. Nieco dalej eksplodowa\u0142y inne pociski\u201d.<\/span><\/p>\n Kasz i zamro\u017conego mi\u0119sa wystarcz\u0105 na oko\u0142o miesi\u0105c. Dobrze \u017ce s\u0105siedzi pomagaj\u0105 \u2014 przynosz\u0105 jajka lub \u015bwie\u017ce pieczywo. Kupiona kilka miesi\u0119cy przed wojn\u0105 lod\u00f3wka cudem utrzymywa\u0142a temperatur\u0119 w zamra\u017carce przez cztery dni bez pr\u0105du. Teraz babcia z ni\u0105 rozmawia, gdy przechodzi obok: \u201eCo za lod\u00f3wka, co to za wspania\u0142a lod\u00f3wka, dzi\u0119kuj\u0119 ci\u201d.<\/span><\/p>\n Dziadkowie ju\u017c maj\u0105 powa\u017cne plany, kt\u00f3re zrealizuj\u0105 po uko\u0144czeniu wojny: babcia marzy o wyje\u017adzie do Rosji i jakim\u015b kreatywnym sposobie zbezczeszczenia grobu Putina, a dziadek chce da\u0107 mi w prezencie sw\u00f3j najwi\u0119kszy skarb na urodziny – kamer\u0119, kt\u00f3r\u0105 zostawi\u0142am w Charkowie jako gwarancj\u0119, \u017ce wr\u00f3c\u0119 do miasta do krewnych. I cho\u0107 dziel\u0105 nas kilometry nieba, poprzecinanego d\u017awi\u0119kami syren, my\u015bl\u0119 o nie zapiecz\u0119towanych szybach i tej kamerze, kt\u00f3r\u0105 na pewno nagram swoich dziadk\u00f3w i odbudowany ukrai\u0144ski Chark\u00f3w.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Illustrated by Liubov Miau \u2014 Babciu,\u00a0 czy masz co\u015b przeciwko, je\u015bli napisz\u0119 o Tobie kr\u00f3tki tekst?-\u00a0 pytam staruszk\u0119 podczas pierwszej rozmowy po d\u0142ugiej czterodniowej przerwie. Dzielnica w Charkowie gdzie mieszkaj\u0105 dziadkowie, nie mia\u0142a pr\u0105du przez co nie byli w stanie na\u0142adowa\u0107 telefon. Przez ca\u0142y czas nie wiedzieli\u015bmy, gdzie s\u0105 i czy wszystko w porz\u0105dku. […]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":242919,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[83,67],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.warstoriesukraine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/242941"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.warstoriesukraine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.warstoriesukraine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warstoriesukraine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warstoriesukraine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=242941"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.warstoriesukraine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/242941\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":242942,"href":"https:\/\/www.warstoriesukraine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/242941\/revisions\/242942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warstoriesukraine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/242919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.warstoriesukraine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=242941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warstoriesukraine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=242941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warstoriesukraine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=242941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}